Candida is een schimmelinfectie die wordt veroorzaakt door gistachtige schimmels.
Wanneer deze schimmel actief is in het menselijk lichaam, kan hij vervelende klachten veroorzaken. Denk aan vermoeidheid, darmklachten en jeuk.
Omdat de klachten heel uiteenlopend zijn en ook een andere oorzaak kunnen hebben, wordt lang niet altijd ontdekt dat er sprake is van een schimmelinfectie
Klachten zoals ‘onverklaarbare vermoeidheid’ houden daardoor langdurig aan, met als gevolg dat je lichaam weinig energie overhoudt om alle lichaamsprocessen draaiende te houden. Dit kan ervoor zorgen dat er extra klachten bij komen en dat bestaande klachten verergeren.
Gelukkig is Candida te bestrijden met de juiste voeding.
In dit artikel lees je:
- Welke Candida-schimmel er in het menselijk lichaam voorkomt
- Hoe Candida ontstaat
- Wat de symptomen zijn van Candida
- Voedingsmiddelen die helpen om Candida te bestrijden
Candida in het menselijk lichaam
Candida wordt veroorzaakt door gistachtige schimmels. Het gist dat vaak bij mensen wordt aangetroffen is de Candida albicans [1].
Deze gistsoort komt bij veel mensen van nature voor en voelt zich vooral prettig in een warme en vochtige omgeving.
Candida leeft in het menselijk lichaam als een normale bewoner van de huid, mond, darmen en geslachtsdelen. Daar vormt hij met de aanwezige bacteriën een goede balans.
Onder normale omstandigheden vormt Candida dan ook geen klachten. Pas als de lokale omstandigheden veranderen, kan Candida zich sneller vermenigvuldigen en draden gaan vormen.
Vanaf dat moment kan er sprake zijn van een schimmelinfectie en kunnen er klachten ontstaan. Dit gebeurt vaak op de huid, in de vagina of in de mond. Deze klachten ontstaan doordat Candida dan kan doordringen tot in het weefsel van de huid of de slijmvliezen.
Candida-syndroom: een Candida-infectie in de darmen
Ook in de darmen kan Candida voorkomen. Dit veroorzaakt niet altijd plaatselijke klachten zoals op de huid of in de slijmvliezen, maar kan wel in verband worden gebracht met uiteenlopende klachten zoals buikpijn, diarree, verstopping en vermoeidheid [3,4].
Systemische Candidiasis of gegeneraliseerde Candida-infectie
Wanneer Candida in het bloed terechtkomt, heet dit een gegeneraliseerde infectie of ‘systemische Candidiasis’. Deze vorm van Candida komt eigenlijk alleen voor bij ernstig zieke mensen, die tevens een sterk verminderde weerstand hebben.
Oorzaken van een Candida-infectie
Zoals hierboven vermeld komt het gist Candida albicans in bijna elk menselijk lichaam van nature voor.
Een Candida-infectie ontstaat wanneer het ‘klimaat’ van je lichaam verandert. Hierdoor krijgt Candida de kans zich te vermenigvuldigen.
Die klimaatverandering ontstaat in de meeste gevallen door een verstoring van de weerstand.
Zo’n verstoorde weerstand kan verschillende oorzaken hebben:
- Gebruik van medicijnen die een negatief effect hebben op de weerstand
- Ernstige ziekte
- Langdurige stress
- Hormonale disbalans
- Ongezond eetpatroon
Daarnaast zijn er nog een aantal andere oorzaken die voor een Candida-infectie kunnen zorgen:
Mond
Een Candida-infectie in de mond (spruw) kan, naast een slechte weerstand, worden veroorzaakt door bijvoorbeeld een slechte mondhygiëne, een slecht passend kunstgebit of medicijnen die geïnhaleerd worden [2].
Spruw komt vaak voor bij zuigelingen. Dit kan tijdens de geboorte ontstaan, als de moeder Candida in haar vagina heeft. Maar de Candida-gist kan ook via een tepel, speen of vinger in de mond van de baby terechtkomen. Spruw is bijna altijd onschuldig en gaat vanzelf weer over.
Vagina
Vaginale schimmelinfecties door Candida hebben niet altijd een duidelijke oorzaak.
Vaak komt dit voor wanneer de vagina wordt gewassen met zeep, waardoor de natuurlijke pH-waarde wordt verstoord en de Candida zich kan vermenigvuldigen.
Ook tijdens de zwangerschap komt een Candida-infectie in de vagina geregeld voor.
Huid
Een Candida-infectie op de huid ontstaat bijna altijd in de huidplooien, omdat het daar warmer en vochtiger is. Op deze plekken kan Candida zich snel vermenigvuldigen.
Darmen
Een Candida-infectie in de darm kan ontstaan door een verstoorde darmflora. Wanneer er te weinig goede bacteriën in de darmen aanwezig zijn en er een lage diversiteit aan darmbacteriën is, kan er meer ruimte ontstaan voor schimmels en gisten [3].
Voeding speelt hierbij een rol. Een eetpatroon met veel geraffineerde suiker en weinig vezels is ongunstig voor je darmflora. Dit kun je onder andere voorkomen door voldoende (verschillende soorten) voedingsvezels te eten.
Symptomen van een infectie met Candida
De klachten die bij een infectie met Candida ontstaan zijn afhankelijk van de plaats van de infectie.
Mond
Bij een infectie van het mondslijmvlies en de slokdarm ontstaan vaak witte plekken op de tong, tegen de wangen en tegen het gehemelte.
Wanneer de infectie ook in de slokdarm zit, is het doorslikken van voedsel vaak erg pijnlijk.
Vagina
Bij een vaginale schimmelinfectie is het slijmvlies van de vagina en van de huid rondom de vagina geïrriteerd. Hierdoor kan een toename van vaginale afscheiding ontstaan. Deze afscheiding is vaak korrelig en wit. Ook kun je last hebben van hevige jeuk en een branderig gevoel.
Huid
Een infectie van de huid komt vooral voor op warme en vochtige plekken op het lichaam. De huid is rood en vochtig en er ontstaan kleine blaasjes.
Darmen
Een Candida-infectie in de darmen kan verschillende klachten geven en is daardoor wat moeilijker te herkennen dan bovenstaande infecties.
Als Candida in de darmen in grotere aantallen aanwezig is, kunnen er klachten ontstaan zoals buikpijn, diarree, verstopping en vermoeidheid. Deze klachten kunnen echter ook veel andere oorzaken hebben, waardoor Candida in de darmen niet altijd makkelijk te herkennen is.
Systemische Candidiasis of gegeneraliseerde Candida-infectie
Mensen met systemische Candidiasis zijn vaak al erg ziek als de Candida in het bloed terechtkomt. Daardoor is het niet altijd duidelijk welke klachten vanuit de Candida-infectie zijn ontstaan.
Symptomen en klachten Candida
Nog even alles overzichtelijk op een rijtje:
Mond
- Witte plekken op de tong
- Witte plekken tegen de wangen
- Witte plekken tegen het gehemelte
- Pijn bij het doorslikken van voedsel
Vagina
- Geïrriteerde slijmvliezen
- Geïrriteerde huid rondom vagina
- Toename vaginale afscheiding
- Korrelige en witte afscheiding
- Hevige jeuk
- Branderig gevoel
Huid
- Rode, vochtige en/of jeukende huid(plooien)
- Kleine blaasjes met vocht
Darmen
- Buikpijn
- Diarree
- Verstopping
- Hoofdpijn
- Vermoeidheid [4]
Diagnose Candida
Bij een lokale Candida-infectie kan de huisarts op basis van de klachten de diagnose stellen. In enkele gevallen kan hij of zij een kweek afnemen voor verder onderzoek.
Een Candida-infectie in de darmen is wat lastiger vast te stellen met een diagnose.
Candida voorkomen en bestrijden
De huisarts kan een antischimmelmedicijn voorschrijven wanneer er sprake is van een Candida-infectie. Afhankelijk van de plaats van de infectie wordt er een medicijn voorgeschreven in de vorm van tabletten, een drank, zalf of infuus.
Spruw bij baby’s gaat in de meeste gevallen vanzelf over en daar zal dan ook niks voor worden voorgeschreven.
Candida bestrijden met voeding en een gezonde levensstijl
Veel alternatieve behandelaars adviseren een Candida-dieet, of eigenlijk een ‘anti-Candida-dieet’. Tijdens dit dieet dien je zetmeelrijke en suikerrijke voeding zoveel mogelijk te vermijden, omdat er gedacht wordt dat deze de schimmel voeden. Dit kan inderdaad goed werken, maar let erop dat je hier niet in doorslaat.
Omdat er ook zetmeel in groenten zit en suiker in fruit, kan het gebeuren dat je voedingsstoffen tekortkomt wanneer je dit Candida-dieet te streng volgt.
Bovendien heeft je weerstand een grote invloed op het ontstaan en het in stand houden van een Candida-infectie. Naast voeding zijn er ook andere factoren die je weerstand kunnen verminderen, zoals te weinig slaap, te weinig beweging en te veel stress.
Alleen het volgen van een Candida-dieet is dus geen garantie dat je klachten verdwijnen. Daarom is het raadzaam om je algehele leefstijl te ondersteunen, waarbij je alle voedingsstoffen in de juiste verhoudingen en hoeveelheden binnenkrijgt en geraffineerde suikers zoveel mogelijk vermijdt.
In dit artikel over suikervrij eten leer jij in drie stappen hoe je een start maakt met jouw gezonde leefstijl.
Voedingsmiddelen die Candida helpen te bestrijden
Niet alleen het vermijden van zetmeelrijk en suikerrijk eten kan helpen om je lichaam te ondersteunen. Ook bepaalde voedingsmiddelen bevatten stoffen die in onderzoeken in verband worden gebracht met een remmende werking op Candida.
1. Knoflook [5,6]
Knoflook bevat allicine, een stof waarvan in onderzoek is aangetoond dat deze werkzaam kan zijn tegen Candida-gisten.
2. Kokosolie [7,8]
Kokosolie is rijk aan laurinezuur. Dit vetzuur is in onderzoek in verband gebracht met een remmende werking op Candida.
3. Curcumine [9-11]
Uit diverse reageerbuisstudies blijkt dat curcumine de groei van Candida-gisten kan helpen verminderen.
4. Aloë vera [12]
Aloë vera is onderzocht in relatie tot Candida in de mond en kan helpen om de groei van Candida te remmen.
5. Granaatappel [13]
De plantaardige stoffen in granaatappel zijn in onderzoek in verband gebracht met een antischimmelwerking tegen Candida.
6. Kombucha [14]
Kombucha bevat onder andere thee-polyfenolen en organische zuren. In laboratoriumonderzoek is gezien dat kombucha een remmende werking kan hebben op Candida.
Overige manieren om Candida te voorkomen of te bestrijden
Naast het eten van de juiste voeding zijn er nog een aantal manieren om een infectie met Candida te voorkomen of te bestrijden:
- Probeer minimaal 6-8 uur per nacht te slapen.
- Probeer stress zoveel mogelijk te vermijden.
- Beweeg minimaal 30 minuten per dag.
- Houd je huid goed schoon en droog. Dep de huid droog in plaats van te wrijven en gebruik eventueel talkpoeder in de huidplooien en bij baby’s wat sudocrème.
- Was je vagina niet met zeep. Gebruik uitsluitend lauwwarm water.
- Geef je borstvoeding? Was je handen en tepels dan voor iedere voeding met lauwwarm water.
- Kook spenen en flesjes dagelijks uit en bewaar deze op een droge en schone plaats.
[2] Garcia-Cuesta, C. et al. (2014). Current treatment of oral candidiasis: A literature review. Journal of Clinical and Experimental Dentistry, 6(5), e576-e582. doi: 10.4317/jced.51798.
[3] Pérez, J.P. (2021). The interplay between gut bacteria and the yeast Candida albicans. Gut Microbes, 13(1), 1979877. doi: 10.1080/19490976.2021.1979877.
[4] Centers for Disease Control and Prevention. (2024). Candidiasis Basics. Geraadpleegd via: CDC.
[5] Khodavandi, A. et al. (2011). Comparison between efficacy of allicin and fluconazole against Candida albicans in vitro and in a systemic candidiasis mouse model. FEMS Microbiology Letters, 315(2), 87-93. doi: 10.1111/j.1574-6968.2010.02170.x.
[6] Ghannoum, M.A. (1990). Inhibition of Candida adhesion to buccal epithelial cells by an aqueous extract of Allium sativum (garlic). Journal of Applied Bacteriology, 68(2), 163-169. doi: 10.1111/j.1365-2672.1990.tb02562.x.
[7] Shino, B. et al. (2016). Comparison of Antimicrobial Activity of Chlorhexidine, Coconut Oil, Probiotics, and Ketoconazole on Candida albicans Isolated in Children with Early Childhood Caries: An In Vitro Study. Scientifica, 2016, 7061587. doi:10.1155/2016/7061587.
[8] Ogbulu, D.O. et al. (2007). In vitro antimicrobial properties of coconut oil on Candida species in Ibadan, Nigeria. Journal of Medicinal Food, 10(2), 384-387. doi: 10.1089/jmf.2006.1209.
[9] Kumar, A. et al. (2014). Curcumin targets cell wall integrity via calcineurin-mediated signaling in Candida albicans. Antimicrobial Agents and Chemotherapy, 58(1), 167-175. doi: 10.1128/AAC.01385-13.
[10] Khan, N. et al. (2012). Anticandidal activity of curcumin and methyl cinnamaldehyde. Fitoterapia, 83(3), 434-440. doi: 10.1016/j.fitote.2011.12.003.
[11] Sharma, M. et al. (2010). Antifungal curcumin induces reactive oxygen species and triggers an early apoptosis but prevents hyphae development by targeting the global repressor TUP1 in Candida albicans. Bioscience Reports, 30(6), 391-404. doi: 10.1042/BSR20090151.
[12] Sujatha, G. et al. (2014). Aloe Vera in Dentistry. Journal of Clinical & Diagnostic Research, 8(10), ZI01-ZI02. doi: 10.7860/JCDR/2014/8382.4983.
[13] Pai, M.B.H. et al. (2010). Antifungal efficacy of Punica granatum, Acacia nilotica, Cuminum cyminum and Foeniculum vulgare on Candida albicans: an in vitro study. Indian Journal of Dental Research, 21(3), 334-336. doi: 10.4103/0970-9290.70792.
[14] Battikh, H. et al. (2012). Antibacterial and antifungal activities of black and green kombucha teas. Journal of Food Biochemistry, 37(2), 231-236. doi: 10.1111/j.1745-4514.2011.00629.x.
Een reactie op “Candida: zo bestrijd je deze vervelende schimmelinfectie”
goed artikel. dank daarvoor. het verhogen van je weerstand helpt inderdaad maar bleek bij mij niet voldoende, ik had ook echt een reiniger nodig. via via bij de candiplex strong uitgekomen. daarna nooit meer problemen gehad