Als je de ingrediënten van een zakje zoutjes bekijkt, heb je een kleine kans dat je daar E621 op aantreft. Toch zit deze toevoeging er waarschijnlijk wel in. Daarom is het belangrijk om deze stof te herkennen.
Is E621 veilig of gevaarlijk voor je gezondheid? Je leest er hier alles over.
E621: wat is het?
E621 is een door de EU toegestane toevoeging en een veelgebruikte smaakversterker in hartige etenswaren, zoals worst, bouillon, chips en kruidenmengsels. De naam van dit E-nummer is mononatriumglutamaat, ook wel MSG of ve-tsin genoemd.
Ve-tsin werd oorspronkelijk gewonnen uit zeewier, maar tegenwoordig wordt het meestal gemaakt via fermentatie van plantaardige grondstoffen, zoals zetmeel, suikerbiet, suikerriet of melasse. Daarna wordt het verder verwerkt tot fijn, wit poeder.
Hoewel de stof van zichzelf geen uitgesproken smaak heeft, kan MSG de hartige smaak van producten versterken. Het zorgt voor een umami-smaak: de volle, hartige smaak die je ook kent van bijvoorbeeld bouillon, oude kaas en sojasaus. Ook in de Aziatische keuken wordt MSG regelmatig gebruikt om gerechten extra smaakvol te maken.
E621 bestaat uit natrium en glutamaat. Glutamaat is een vorm van glutaminezuur, een aminozuur dat ook van nature voorkomt in veel voedingsmiddelen, zoals kaas, tomaten en paddenstoelen. Het verschil is dat E621 als losse smaakversterker aan producten wordt toegevoegd, terwijl glutamaat in natuurlijke voeding onderdeel is van het totale product.
Waar zit E621 in?
Omdat MSG hartige smaken intensiveert, vind je de stof vooral in hartige producten:
- Soep uit blik en pak
- Bouillonpoeder en -blokjes
- Kant-en-klare sausjes
- Kant-en-klaarmaaltijden
- Diepvries pizza
- Chinees eten
- Kruidenmengsels
- Specerijen
- Brood
- Vegetarisch broodbeleg en andere vegaproducten
- Bewerkte vis, zoals vissticks
- Bewerkt vlees, zoals vleeswaren en worst
- Chips met een smaakje
- Zoutjes
- Zoutvervangers
- Zuivelproducten
- En zelfs hondenvoer
E621 synoniemen
E621 heeft een heleboel synoniemen. Daardoor vind je de stof niet altijd gemakkelijk terug op de verpakking van een product. Dit zijn namen waaronder E621 kan schuilgaan:
- MSG
- Ve-tsin / vetsin
- Mononatriumglutamaat
- Natriumglutamaat
- Ajinomoto
Daarnaast zijn er ingrediënten die niet hetzelfde zijn als E621, maar wel glutamaat kunnen bevatten. Dat zijn onder andere:
- Gistextract
- Gehydrolyseerd eiwit
- Gehydrolyseerd plantaardig eiwit
- Soja-extract
- Natuurlijke aroma’s
- Natuurlijke smaakstoffen
- Bouillonextract
- Moutextract
Is E621 veilig?
Hoewel E621 door de EU is toegestaan, betekent dat niet dat je er onbeperkt veel van binnen wilt krijgen. De Europese voedselveiligheidsautoriteit EFSA houdt daarom een veilige bovengrens aan van 30 milligram per kilo lichaamsgewicht per dag [1].
Volgens de EFSA krijgen sommige mensen (vooral kinderen) via voeding meer glutamaten binnen dan deze aanbevolen hoeveelheid [1]. Dat gebeurt vooral als je veel kant-en-klare en sterk bewerkte producten eet, zoals chips, bouillon, sauzen, kruidenmixen en kant-en-klaarmaaltijden.
Er zijn onderzoekers die kritisch zijn op het veelvuldige gebruik van MSG en wijzen op mogelijke nadelige effecten bij hoge inname [2].
Het is dus slim om bewust te kijken hoeveel producten met toegevoegde smaakversterkers je dagelijks eet.
Gezondheidseffecten van MSG
Bij normale hoeveelheden wordt MSG door voedselautoriteiten als veilig gezien. Wel kunnen hogere innames bij sommige mensen klachten geven, zoals hoofdpijn en gevoeligheid rond de hoofd- en nekspieren [3].
Volgens de EFSA kun je last krijgen van verschillende klachten als je per dag meer dan 42,9 tot 150 milligram MSG per kilo lichaamsgewicht binnenkrijgt [1].
Hieronder lees je er meer over.
E621 en Chinees-restaurant-syndroom
De term Chinees-restaurant-syndroom is ontstaan toen mensen klachten kregen na het eten in een Chinees restaurant, waar van oudsher veel MSG aan de maaltijden wordt toegevoegd. Ook veel fastfood restaurants doen dat overigens.
Het Chinees-restaurant syndroom kun je herkennen aan de volgende lichamelijke reacties [4,5]:
- Rode, warme wangen, neus, kin en/of voorhoofd
- Misselijkheid
- Zweten
- Gevoel van zwakheid
De EFSA stelt dat deze klachten kunnen optreden bij een dagelijkse inname van meer dan 42,9 milligram MSG per kilo lichaamsgewicht [1]. Voor iemand met een lichaamsgewicht van 70 kilo zou dat gaan om meer dan 3 gram MSG per dag. Voor een kind van 20 kilo gaat het al om een dagelijkse hoeveelheid van 0,86 gram.
E621 en hoofdpijn
Hoofdpijn kan deel uitmaken van het Chinees-restaurant-syndroom. De EFSA beschrijft dat hoofdpijn in studies is gezien bij innames vanaf 85,8 milligram MSG per kilo lichaamsgewicht per dag [1].
Voor een persoon van 70 kilo gaat het dan om 6 gram MSG per dag. Bij een kind van 20 kilo gaat het al om 1,7 gram MSG per dag.
Bij hoge doseringen kan MSG tijdelijk zorgen voor meer glutamaat in het bloed. Dat kan mogelijk verklaren waarom sommige mensen hoofdpijn of een drukkend gevoel rond het hoofd ervaren na het eten van veel MSG [6].
E621 en diabetes
Krijg je dagelijks meer dan 143 milligram MSG per kilo lichaamsgewicht binnen, dan reageert je lichaam daarop door meer van het hormoon insuline aan te maken [1].
Heb je een lichaamsgewicht van 70 kilo, dan bereik je deze hoeveelheid als je dagelijkse voeding meer dan 10 gram MSG bevat. Voor een kind van 20 kilo gaat het om 2,9 gram MSG per dag.
E621 en hoge bloeddruk
Je bloeddruk kan stijgen als je op een dag 150 milligram MSG per kilo lichaamsgewicht binnenkrijgt [1]. Dat is 10,5 gram MSG gram voor iemand van 70 kilo en 3 gram voor een kind van 20 kilo.
Er is ook een studie waarin lagere hoeveelheden MSG de bloeddruk al beïnvloeden [3].
Daarnaast vond een onderzoek onder Chinese volwassenen een verband tussen MSG-inname en een sterkere stijging van de bloeddruk over een periode van 5 jaar [7].
E621 en slaapproblemen
Er zijn onderzoeken die E621 in verband brengen met slaapgerelateerde klachten, zoals snurken en ademhalingsproblemen tijdens de slaap [8].
Krijg je overgewicht van E621?
Je zou kunnen denken dat E621 bijdraagt aan overgewicht, omdat het etenswaren smaakvoller maakt. Sommige onderzoekers vonden hiervoor inderdaad bewijs [10]. Toch zijn er ook studies waarin dat verband niet werd gevonden [11].
De invloed van MSG op je eetlust is volgens onderzoek niet zwart-wit. Een umami-smaak kan eten aantrekkelijker maken waardoor je mogelijk blijft dooreten, maar sommige onderzoeken laten juist zien dat MSG ook kan zorgen voor meer verzadiging of minder trek in snacks later op de dag [12,13].
Er is dus niet eenduidig te zeggen wat de invloed is van MSG op je eetlust en gewicht.
Gevoelig voor E621
De meeste mensen krijgen geen duidelijke klachten na het eten van producten met MSG. Toch melden sommige mensen wel klachten na een hoge inname [4,6,14], zoals:
- Hoofdpijn
- Een drukkend gevoel rond het hoofd
- Hartkloppingen
- Benauwdheid
- Een warm gevoel
In de wetenschappelijke literatuur zijn ook zeldzame, ernstigere reacties beschreven, zoals zwelling in de keel of rond de huig na het eten van Chinees eten [16]. Omdat dit soort meldingen vaak om losse gevallen gaat en er ook andere ingrediënten een rol kunnen spelen, bewijst dit niet dat MSG bij iedereen zulke klachten veroorzaakt.
Ook bij astma wordt MSG soms genoemd als mogelijke trigger. Het bewijs daarvoor is wisselend. Sommige oudere onderzoeken vonden aanwijzingen dat MSG bij gevoelige astmapatiënten klachten kan uitlokken [17,18], terwijl andere studies en reviews geen duidelijk verband vonden [15,19,20].
Hoeveel MSG krijgen we eigenlijk binnen?
In de EU mogen fabrikanten in veel voedingsmiddelen maximaal 10 gram glutaminezuur en glutamaat per kilo voedsel toevoegen. Voor zoutvervangers, kruidenmengsels en specerijen geldt geen vaste maximale hoeveelheid. Deze producten kunnen dus relatief veel glutamaten bevatten.
Omdat we kruiden en specerijen meestal in kleine hoeveelheden gebruiken, krijgen we daar niet snel grote hoeveelheden van binnen. Bij bewerkte etenswaren ligt dat anders. Een diepvriespizza van 320 gram kan, afhankelijk van de samenstelling, tot 3,2 gram glutamaten bevatten.
Had je diezelfde middag nog een kom kant-en-klare soep gegeten, dan kan daar nog maximaal 2,5 gram bij komen. Zo kan je inname op een dag behoorlijk oplopen, vooral als je meerdere bewerkte producten combineert.
Volgens onderzoek ligt de totale inname van glutamaat uit voeding in Europa gemiddeld rond de 5 tot 12 gram per dag [9]. Dat gaat dus niet alleen om toegevoegd MSG, maar ook om glutamaat dat van nature voorkomt in producten zoals kaas, tomaten, vlees, vis en paddenstoelen.
[2] Niaz, K., et al. (2018). Extensive use of monosodium glutamate: A threat to public health? EXCLI Journal, 17, 273-278. doi: 10.17179/excli2018-1092.
[3] Baad-Hansen, L., et al. (2010). Effect of systemic monosodium glutamate (MSG) on headache and pericranial muscle sensitivity. Cephalalgia, 30(1), 68-76. doi: 10.1111/j.1468-2982.2009.01881.x.
[4] Yang, W. H., et al. (1997). The monosodium glutamate symptom complex: Assessment in a double-blind, placebo-controlled, randomized study. Journal of Allergy and Clinical Immunology, 99(6), 757-762. doi: 10.1016/S0091-6749(97)80008-5.
[5] Zanfirescu, A., et al. (2019). A review of the alleged health hazards of monosodium glutamate. Comprehensive Reviews in Food Science and Food Safety, 18(4), 1111–1134. doi: 10.1111/1541-4337.12448.
[6] Obayashi, Y., & Nagamura, Y. (2016). Does monosodium glutamate really cause headache? A systematic review of human studies. Journal of Headache and Pain, 17, 54. doi: 10.1186/s10194-016-0639-4.
[7] Shi, Z., et al. (2011). Monosodium glutamate is related to a higher increase in blood pressure over 5 years: findings from the Jiangsu Nutrition Study of Chinese adults. Journal of Hypertension, 29(5), 846-853. doi: 10.1097/HJH.0b013e328344da8e.
[8] Shi, Z., et al. (2013). Association between monosodium glutamate intake and sleep-disordered breathing among Chinese adults with normal body weight. Nutrition, 29(3), 508–513. doi: 10.1016/j.nut.2012.08.011.
[9] Beyreuther, K., et al. (2007). Consensus meeting: monosodium glutamate – an update. The European Journal of Clinical Nutrition, 61(3), 304-313. doi: 10.1038/sj.ejcn.1602526.
[10] He, K., et al. (2011). Consumption of monosodium glutamate in relation to incidence of overweight in Chinese adults: China Health and Nutrition Survey (CHNS). The American Journal of Clinical Nutrition, 93(6), 1328-1336. doi: 10.3945/ajcn.110.008870.
[11] Hien, V. T. T., et al. (2013). Monosodium glutamate is not associated with overweight in Vietnamese adults. Public Health Nutrition, 16(5), 922-927. doi: 10.1017/S1368980012003552.
[12] Masic, U., & Yeomans, M.R. (2014). Umami flavor enhances appetite but also increases satiety. The American Journal of Clinical Nutrition, 100(2), 532-538. doi: 10.3945/ajcn.113.080929.
[13] Imada, T., et al. (2014). Supplementing chicken broth with monosodium glutamate reduces energy intake from high fat and sweet snacks in middle-aged healthy women. Appetite, 79, 158-165. doi: 10.1016/j.appet.2014.04.011.
[14] Geha, R. S., et al. (2000). Review of alleged reaction to monosodium glutamate and outcome of a multicenter double-blind placebo-controlled study. The Journal of Nutrition, 130(4S Suppl), 1058S-1062S. doi: 10.1093/jn/130.4.1058S.
[15] Zhou, Y., et al. (2012). Monosodium glutamate avoidance for chronic asthma in adults and children. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2012(6), CD004357. doi: 10.1002/14651858.CD004357.pub4.
[16] Bawaskar, H. S., et al. (2017). Chinese Restaurant Syndrome. Indian Journal of Critical Care Medicine, 21(1), 49-50. doi: 10.4103/0972-5229.198327.
[17] Allen, D. H., et al. (1987). Monosodium L-glutamate-induced asthma. Journal of Allergy and Clinical Immunology, 80(4), 530-537. doi: 10.1016/0091-6749(87)90003-0.
[18] Stevenson, D. D. (2000). Monosodium glutamate and asthma. The Journal of Nutrition, 130(4S), 1067S-1073S. doi: 10.1093/jn/130.4.1067S.
[19] Woessner, K. M., et al. (1999). Monosodium glutamate sensitivity in asthma. Journal of Allergy and Clinical Immunology, 104(2-1), 305-310. doi: 10.1016/s0091-6749(99)70371-4.
[20] Shi, Z., et al. (2012). Monosodium Glutamate Intake, Dietary Patterns and Asthma in Chinese Adults. PLOS ONE, 7(12), e51567. doi: 10.1371/journal.pone.0051567.
21 reacties op “E621 (MSG): veilig of niet?”
Ik mis een beetje de echte hoeveelheden die in bv een pizza of in een kom soep zitten,er wordt in dit stuk allen geproken over wat er max in zou mogen zitten.
Als ik een pan nasi klaar maak voor 8 personen en ik gooi daar de max per dag voor een persoon , zo’n 2,75 gr , let op voor een persoon en we zijn met 8, dan is deze , op zijn rptterdams al niet meer te vreten.
Gooien met getallen is leuk masr je trekt alles heel snel uit zijn verband.
Beste Kees,
De maximale hoeveelheid van E621 per persoon in één pan nasi lijkt mij inderdaad ook geen aanwinst voor op de eettafel. De richtlijnen geven alleen aan hoeveel er maximaal in mag zitten en hoeveel een persoon maximaal zou mogen eten. Dit artikel gaat over de bewustwording van de chemische toevoegingen aan kant en klaar producten. Het is verstandig om de ingrediëntenlijst te bekijken en zo min mogelijk bewerkte producten te kiezen. Het is altijd gezond om chemische toevoegingen te vermijden 🙂
Groetjes Vanessa – LPN
Het Chinese-restaurant-syndrome is gebaseerd op xenofobie. Chinees eten is gestigmatiseerd om zijn gebruik van E621, terwijl westers eten dat niet is.
hoe kun je de cellen meer stimulen tegen bloedsuiker
Zijn natuurlijke aroma’s hetzelfde als natuurlijke smaakstoffen?
Hoi Linda,
Dat is niet perse hetzelfde en het wordt op veel verpakkingen nogal vrijelijk gebruikt. Maar natuurlijk aroma kn ook een natuurlijke geurstof zijn. Denk aan een thee die naar vanille moet ruiken.
Msg is gewoon natuurlijk en zit in tomaat, kaas en nog heel veel andere pure natuurproducten. Zelfs de losse MSG die aan eten toegevoegd wordt was en is uit natuurlijke bron.
Je gaat me niet wijsmaken dat iets dat zoveel in de natuur voorkomt slecht voor je is…
Hoi Ellen,
Het zit ‘m met name in de hoeveelheid. Net als met suiker. Een beetje suiker (liefst uit natuurlijke bron) is prima want dat geeft energie maar teveel suiker is slecht voor je lichaam.
Msg uit natuurlijke en pure producten is niet erg maar doordat het aan veel bewerkte producten is toegevoegd wordt het uiteindelijk veel te veel en dat is niet goed voor je lichaam. Wil je laten weten of je nog vragen hebt?
Hallo Vanessa, dat is geen argument, alles is schadelijk afhankelijk van de hoeveelheid. Ook in natuurlijke producten kun je teveel van iets binnenkrijgen. Er is feitelijk geen verschil tussen de bronnen van de stof. Kunstmatige vitamine C is hetzelfde als ‘natuurlijke’ vitamine C.
Daarnaast is het ook een misvatting dat natuurlijke onbewerkte producten per definitie gezonder zijn dan bewerkte. Een glas sinaasappelsap is voor de meeste Nederlanders een slecht idee, het bevat meer suiker dan een glas cola, en ruim de helft van de Nederlanders heeft overgewicht. Honing is amper gezonder dan tafelsuiker.
Het artikel is niet genuanceerd en ‘cherry-pickt’ alle (mogelijke) nadelen van MSG uit talloze bronnen (41!) en trekt het compleet uit verband, terwijl de artikelen zelf veel gematigdere toon hebben. Sterker nog, jouw claims worden niet onderbouwd door jouw eigen bronnen. De eerste zin van de samenvatting van bron 36:
“The weight of the evidence supports the designation of MSG as a generally safe food flavoring agent. Neither epidemiologic surveys nor challenge studies provide evidence that ingestion of MSG is associated with adverse reactions in the population at large. ”
Het enige wat je wel kunt stellen is dat wanneer je een gevariëerd en ‘normaal’ dieet zal volgen, zonder pakjes en een beetje let op caloriëen en zout inname, je waarschijnlijk wel sowieso ‘goed zit’. Dat is absoluut geen argument om te stellen dat een toevoeging aan dit dieet slecht is.
Het enige wat je wel kunt stellen is dat wanneer je een gevarieerd en ‘normaal’ dieet zal volgen, zonder pakjes en een beetje let op calorieen en zout inname, je waarschijnlijk wel sowieso ‘goed zit’.
Ik ben het daar helemaal mee eens. Ik reageer vanuit mijn rol als voedingsdeskundige voor LPN. Ik heb het artikel niet geschreven. We nemen binnenkort sowieso alle artikelen even onder de loep met het oog op claims en nuances. Er is door de jaren heen ook altijd nog voortschrijdend inzicht. We nemen dit mee. Dankjewel.
Hartelijk dank, helder stuk, geciteerd in mijn online cursus onder verwijzing naar je website.
Hoi Merel,
Wat leuk om te horen. Dank je wel 🙂
Groetjes Charel
“Verder kun je natuurlijk vraagtekens zetten bij het feit dat mensen met autisme veel glutamaat in hun lichaam hebben (17).”
Ik begrijp de context met autisme niet, kun je dat beter uitleggen?
Ik heb een grote zoektocht gehouden om te achterhalen waar mijn prikkelbare darmsyndroom toch vandaan zou kunnen komen. Kwam uit bij E-621 en gistextract, sojasaus, marinade en bewerkt vlees zoals worst en ham. Na dit al te vermijden, ging het veel beter. Totdat… de laatst tijd bijna overal aroma , ook natuurlijke aroma in werd gedaan. Weer dezelfde ellende. Ook dat uit mijn menu geschrapt . Ben nu vrij van darmproblemen. Op een enkele misser na. Omdat dan 1.5 dag na het eten de problemen optreden, kan ik nu goed achterhalen wat er fout gaat.
Ik zou graag willen zien dat bij toevoegingen de ingrediënten openbaar zijn. Aroma is een zijdelingse toevoeging en dus zijn de fabrikanten niet verplicht de ingrediënten openbaar te maken. Al je het vraagt heet het geheim om de concurrent niet op het idee te brengen (hoezo geheim als bijna elke fabrikant het gebruikt.) Of je krijgt geen antwoord.
Aukje
Heel langzaam heb ik een allergie opgebouwd voor msg. Tot ik toevallig drie dagen achter elkaar Chinees had gegeten. De klachten waren vocht vasthouden, bijna niet kunnen plassen en plassen als een lekkend kraantje zonder kracht. Oedeem in benen, onderarmen en gezicht. Zeer droge keutelige ontlasting. Ik werd heel sponsig. Heb voedingsbureau opgebeld en we zijn op E 621 uitgekomen. Goed opletten en veel etiketten lezen hielp jaren. De laatste tijd reageer ik ook op kaas. Dus ook maar schrappen.
Bevat maggi msg?
Daarvoor zou je de verpakking moeten raadplegen. Staat het op het etiket, dan zit het erin!
Maggi, Knorr, kortom al die zakjes en flesjes bevatten het! En waarschijnlijk voegen ze het ook toe aan chilipoeder of cayenne. …De kunstmatige dus E621 welteverstaan. En dan is er nog de (voornamelijk nep-) Kelp waar de industriële 621 aan wordt toegevoegd, zodat je na 36-48 uur weer weet dat je leeft, maar je lijf dood aanvoelt en je hoofd klem in een bankschroef. Verbieden die rotzooi!!
Ja! Ik kom er nu net achter (las het ook al ergens anders) waarom ik nou die klachten krijg elke keer dat ik nu een verspakket eet van de Jumbo of AH (met veel bouillonblokjes/poeder).. Hartkloppingen/vermoeid en suf gevoel/druk op de borst… Dat moet dan wel door E621 komen! Ik zat het me zo af te vragen… Dankjewel voor de informatie. Ik blijf er nu van weg.
Ik lees nu net dat AH E621/MSG er uit heeft gehaald, uit hun bouillonblokjes bijvoorbeeld. Zou het zijn dat het er dan gewoon toch nog in zit…?
Er is een aflevering geweest van Keuringsdienst van Waarde ( 2004 ) over de E621.
https://npo.nl/start/serie/keuringsdienst-van-waarde/seizoen-2/e621/afspelen