Shilajit duikt de laatste tijd steeds vaker op in supplementen en op social media. Het wordt soms zelfs het ‘zwarte goud uit de Himalaya’ genoemd.
Maar wat is shilajit eigenlijk? En zijn de gezondheidsvoordelen echt zo bijzonder als soms wordt beweerd?
In dit artikel lees je wat shilajit is, welke gezondheidsvoordelen worden onderzocht en waar je op kunt letten bij het kiezen van een goed supplement.
Inhoud van dit artikel:
- Wat is shilajit?
- Wat is fulvinezuur?
- Wat zijn de gezondheidsvoordelen van shilajit?
- Waar let je op bij het kiezen van shilajit?
- Hoeveel shilajit per dag?
- Wanneer neem je shilajit?
- Heeft shilajit bijwerkingen?
- Conclusie
Wat is shilajit?
Shilajit is een donkere, harsachtige substantie die van nature voorkomt in berggebieden, waaronder de Himalaya en de Hindoekoesj. Shilajit staat ook wel bekend als mumijo of asphaltum.
Het ontstaat heel langzaam uit organisch materiaal, zoals plantenresten, dat onder invloed van micro-organismen en de omgeving wordt afgebroken.
Shilajit bestaat daardoor uit een mengsel van verschillende natuurlijke stoffen, waaronder:
- Fulvinezuur
- Humusstoffen
- Natuurlijke verbindingen, zoals dibenzo-α-pyrones
- Mineralen, zoals magnesium, calcium en selenium
- Sporenelementen
De samenstelling van shilajit is niet altijd hetzelfde. Welke stoffen erin zitten en hoeveel, hangt onder andere af van waar de shilajit vandaan komt [1].
Wat is fulvinezuur?
Fulvinezuur is één van de bekendste bestanddelen van shilajit. Bij shilajit-supplementen wordt het percentage fulvinezuur vaak vermeld om aan te geven waarop het extract is gestandaardiseerd.
Staat er bijvoorbeeld dat een extract 20% fulvinezuur bevat, dan weet je beter wat je daadwerkelijk binnenkrijgt dan wanneer alleen de totale hoeveelheid shilajit wordt genoemd. Een hoger percentage betekent niet automatisch dat een product beter is.
Wat zijn de gezondheidsvoordelen van shilajit?
Shilajit wordt al lange tijd gebruikt binnen de Ayurveda, waar het traditioneel wordt ingezet voor vitaliteit en lichamelijke veerkracht.
Ayurveda is een traditionele gezondheidsleer uit India die al duizenden jaren bestaat. Voeding, leefstijl en natuurlijke stoffen spelen hierin een belangrijke rol.
1. Meer energie en minder vermoeidheid
Shilajit kan helpen bij vermoeidheid doordat het invloed lijkt te hebben op de energieproductie in de cellen.
2. Ondersteunt sportprestaties en vermindert mogelijk spiervermoeidheid
Onderzoek laat zien dat shilajit helpt om spierkracht beter te behouden en spiervermoeidheid na inspanning te verminderen.
3. Kan testosteron verhogen
In onderzoek bij mannen werden na het gebruik van shilajit hogere waarden van totaal en vrij testosteron gemeten. Shilajit wordt ook onderzocht vanwege mogelijke effecten op de seksuele functie en vruchtbaarheid.
4. Werkt als antioxidant
Shilajit bevat onder andere fulvinezuur, dat antioxidatieve eigenschappen heeft. Antioxidanten helpen je lichaamscellen beschermen tegen schade door vrije radicalen.
5. Mogelijk goed voor de hersenen
Fulvinezuur wordt onderzocht vanwege mogelijke beschermende effecten op de hersenen en processen die een rol spelen bij hersenveroudering.
Er is nog niet heel veel onderzoek naar shilajit gedaan. De eerste onderzoeken bij mensen zijn wel interessant, vooral op het gebied van energie, sport en testosteron.
Waar let je op bij het kiezen van shilajit?
Shilajit is verkrijgbaar als hars, poeder, vloeibaar extract en capsules. Welke vorm je kiest, is vooral praktisch. Zelf zou ik vooral letten op een duidelijke dosering, standaardisatie en goede kwaliteitscontrole. Let daarnaast op het percentage fulvinezuur.
‘Raw’ of onbewerkte shilajit is daarbij niet automatisch beter. Omdat shilajit uit gesteente komt, kan het van nature ook ongewenste stoffen zoals zware metalen bevatten. Een goede zuivering en controle hierop zijn daarom belangrijk.
Hoeveel shilajit per dag?
Er bestaat geen officiële aanbevolen dagelijkse hoeveelheid voor shilajit. In wetenschappelijke onderzoeken worden vaak doseringen van 250 tot 500 mg shilajitextract per dag gebruikt. Houd je altijd aan de aanbevolen dosering van het supplement dat je gebruikt.
Wanneer neem je shilajit?
Shilajit kun je op verschillende momenten van de dag innemen. Veel mensen kiezen voor de ochtend of overdag. Je kunt het bij een maaltijd gebruiken en houdt altijd de dosering op de verpakking aan.
Heeft shilajit bijwerkingen?
Shilajit lijkt in de beschikbare onderzoeken over het algemeen goed verdragen te worden wanneer gebruik wordt gemaakt van gezuiverde shilajit. Toch is er nog relatief weinig bekend over langdurig gebruik.
Zoals bij ieder supplement kan er een overgevoeligheidsreactie optreden. Stop met het gebruik wanneer je klachten krijgt en raadpleeg bij aanhoudende of ernstige klachten je huisarts.
Gebruik je medicijnen of heb je een medische aandoening? Overleg dan eerst met een arts of andere deskundige.
Tijdens zwangerschap en borstvoeding wordt het gebruik van shilajit afgeraden, omdat hier onvoldoende onderzoek naar is gedaan.
Conclusie
Shilajit is een natuurlijke stof die al lange tijd wordt gebruikt binnen de Ayurveda. Vooral fulvinezuur en de mogelijke invloed op energie en lichamelijke prestaties maken het een interessant supplement om te onderzoeken
Er wordt vooral onderzoek gedaan naar de mogelijke invloed van shilajit op:
- Energie
- Spiervermoeidheid
- Testosteron
- Antioxidatieve processen
- Vognitieve functies
De eerste onderzoeken zijn interessant, maar er is nog meer goed onderzoek bij mensen nodig. Wil je shilajit gebruiken, let dan vooral op zuivering, standaardisatie en controle op zware metalen.
